Ca sĩ kiêm diễn viên IU (33 tuổi) đã hoãn lịch concert tháng 9 và kế hoạch phát hành album phòng thu thứ 6 do tình trạng sức khỏe liên quan đến tai suy giảm.
Ngày 20 vừa qua, IU đăng trên nền tảng dành cho người hâm mộ “Fancafe” “Berries”: “Gần đây các triệu chứng của chứng rối loạn vòi nhĩ mở (patulous eustachian tube) mạn tính đã trở nặng”. Cô nói thêm: “Mấy năm gần đây có lẽ tôi đã hơi quá sức vì ham làm việc mà không nghĩ đến tình trạng thể lực. Triệu chứng ở tai của tôi vốn dĩ cũng tự ý lúc tốt lúc xấu, nhưng gần đây thì triệu chứng kéo dài suốt nhiều ngày cả ngày lẫn đêm, và việc khó tìm lại thể trạng khi hát cứ lặp đi lặp lại”.
IU cho biết: “Sinh hoạt thường ngày không bị ảnh hưởng lớn, nhưng việc hát thì liên quan trực tiếp đến tình trạng tai. Các chuyên gia cũng cho ý kiến rằng trong tình trạng hiện tại, việc tiến hành concert là quá sức”. Cô thông báo hoãn tour toàn quốc khởi đầu từ buổi diễn tại Goyang và hoãn phát hành album phòng thu thứ 6. IU nói “rất xin lỗi người hâm mộ”, đồng thời trấn an rằng “căn bệnh tôi đang mắc không phải là bệnh gây đau đớn hay khiến không thể sinh hoạt thường ngày”.
Trước đó, tại concert tháng 9-2022, IU từng chia sẻ: “Không nghiêm trọng, nhưng tình trạng tôi không thể kiểm soát tốt đôi tai đã kéo dài từ 1 năm trước”, và “Tai hơi không ổn nên từ tối qua đến buổi tổng duyệt hôm nay tôi đã trải qua như địa ngục”. Vậy căn bệnh mạn tính đang hành hạ IU, người hoạt động bận rộn với vị thế ca sĩ solo nữ và diễn viên độc nhất vô nhị, rốt cuộc là bệnh gì?
Chứng rối loạn vòi nhĩ mở hành hạ IU: đường thông nối tai và mũi “luôn mở”
Rối loạn vòi nhĩ mở (Patulous Eustachian Tube) là tình trạng “vòi nhĩ (Eustachian tube)” nối tai và mũi không đóng lại như bình thường mà luôn mở.
Vòi nhĩ bình thường thường đóng, chỉ mở trong chốc lát khi nuốt nước bọt hoặc ngáp để điều chỉnh áp lực ở tai giữa. Tuy nhiên, khi bị rối loạn vòi nhĩ mở, vòi nhĩ ở trạng thái mở liên tục, khiến xuất hiện hiện tượng “tự nghe vang” (Autophony) — giọng nói hoặc tiếng thở của chính mình vang rất lớn trong tai.
Nhiều bệnh nhân than phiền: “Giọng tôi vang như đang áp loa phóng thanh”, “Mỗi lần thở lại có cảm giác gió ra vào trong tai”, “Cảm giác tai bị bịt kín nhưng khi kiểm tra lại không thấy bất thường rõ rệt”. Đặc biệt với ca sĩ — người phải điều chỉnh giọng nói một cách tinh tế — đây có thể là gánh nặng lớn đến mức ảnh hưởng cả buổi biểu diễn.
Nhiều người dễ nhầm triệu chứng ù tai, nghẹt tai khi máy bay cất/hạ cánh với rối loạn vòi nhĩ mở, nhưng thực tế cơ chế lại hoàn toàn ngược nhau. Trên máy bay, do thay đổi áp suất nên vòi nhĩ khó mở, khiến tai bị ù/nghẹt; còn rối loạn vòi nhĩ mở là tình trạng vòi nhĩ mở quá mức. Cả hai đều có thể gây cảm giác tai bị tắc, nhưng đặc điểm nổi bật nhất của rối loạn vòi nhĩ mở là giọng nói và tiếng thở của chính mình vang rất lớn trong tai.
Điều trị trọng tâm là “kiểm soát triệu chứng” hơn là chữa khỏi hoàn toàn
Nguyên nhân chính xác hiện vẫn chưa được làm rõ, nhưng sụt cân nhanh, mất nước, vận động quá mức, thay đổi hormone do mang thai, một số bệnh lý thần kinh - cơ… được biết đến là các yếu tố nguy cơ. Đặc biệt, khi mô mỡ quanh vòi nhĩ giảm đi, vòi nhĩ có thể không đóng kín, từ đó xuất hiện triệu chứng; cũng có không ít trường hợp xảy ra mà không có nguyên nhân đặc biệt.
Rối loạn vòi nhĩ mở không phải bệnh đe dọa tính mạng, nhưng được biết đến là bệnh mạn tính với các đợt cải thiện và nặng lên lặp lại. Nếu triệu chứng nhẹ, có thể tự cải thiện; nhưng khi mạn tính hóa, tình trạng có thể tái diễn trong thời gian dài. Hiện chưa có phương pháp điều trị loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân, vì vậy trọng tâm điều trị là kiểm soát triệu chứng và quản lý lâu dài.
Trường hợp triệu chứng nặng có thể áp dụng điều trị bằng nước muối sinh lý hoặc thuốc làm phù nề niêm mạc, tiêm điều trị tại cửa vòi nhĩ, hoặc phẫu thuật làm hẹp vòi nhĩ… Tuy nhiên hiệu quả khác nhau tùy từng người, nên bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp theo tình trạng bệnh nhân.
Nghỉ ngơi đầy đủ, bổ sung nước… cần quản lý thể trạng
Các chuyên gia nhấn mạnh, với người mắc rối loạn vòi nhĩ mở, điều quan trọng là tránh các yếu tố làm nặng triệu chứng. Nên uống đủ nước để phòng mất nước, đồng thời tránh ăn kiêng quá mức hoặc giảm cân đột ngột. Cần chú ý để không bị mất nước do vận động quá sức, và việc ngủ đủ, nghỉ ngơi đầy đủ để duy trì thể trạng cũng có ích.
Cũng cần quản lý tốt căng thẳng. Dù chưa xác nhận stress là nguyên nhân trực tiếp của rối loạn vòi nhĩ mở, nhưng mệt mỏi và căng thẳng có thể khiến người bệnh cảm nhận triệu chứng nhạy hơn hoặc làm triệu chứng nặng lên. Vì vậy, lối sống điều độ và quản lý thể trạng được khuyến nghị song hành.
